Een smaragd wordt in het Engels ook wel emerald genoemd en is – over het algemeen – een groene steen met daarin chromium en vanadium. De steen is vaak troebel als gevolg van de vele inclusies. Een heldere steen is vaak duurder dan een meer troebelere variant. De steen wordt gezien als koning van de edelstenen en is ook een van de meest bekende edelstenen op aarde. Astrologisch gezien hoort de steen bij de maand mei en het corresponderende sterrenbeeld is stier.
De naam smaragd is afkomstig van het Latijnse woord smaragdus. Over waar dat Latijnse woord vandaan komt bestaat onduidelijkheid. Het kan zijn afgeleid van het Griekse smaragdos, wat groene steen betekent, maar ook van het Griekse woord smaragein, wat donderen of onweren betekent. Smaragd zou dan bliksemende steen of dondersteen betekenen. Andere theorieën verwijzen naar het Arabische achmardi (‘groenachtig’) of het Hebreeuwse bâréket (‘schitterende steen’). Smaragd is al 4000 jaar bekend als siersteen of helende steen. In veel culturen staat smaragd voor eeuwige jeugd of zelfs onsterfelijkheid. De groene kleur wordt gezien als symbool van het altijd terugkerende groen na een winter. Smaragd is een transparante edelsteen, een mineraal en net als aquamarijn is het een variant van beril. Al ruim 4000 jaar lang wordt deze edelsteen gebruikt om te genezen en om te dragen als sieraad. Het staat symbool voor macht en onsterfelijkheid.
Een losse smaragd kopen is enorm prijzig, voor een klein steentje heldergroene smaragd betaal je al snel een paar honderd euro. Hoe groter en mooier smaragd is, hoe duurder het wordt. Omdat deze steen zo duur is worden er ook veel imitatie stenen gemaakt, deze zijn een stuk goedkoper. Omdat de heldergroene smaragd zo prijzig is wordt het vaak als klein steentje verwerkt in een sieraad zoals in een ring of in oorbellen. Dit groene juweel schittert mooi in het licht en heeft iets magisch. Smaragd kan ook gedragen worden als ketting, ketting hanger of armband. De kleur en kwaliteit van de edelsteen bepalen de prijs van het sieraad. Naast de heldergroene smaragd is er ook een niet transparante versie. De kleur hiervan is vaak donkergroen met lichte en donkere elementen. Deze steen is goedkoper dan de heldere variant en te koop als ruwe steen, sieraad of knuffelsteen.
De oudst bekende klassieke vindplaats van smaragd zijn de Cleopatra VII-mijnen in Egypte. Ooit was dit de enige vindplaats. In de middeleeuwen werden deze mijnen vergeten, tot ze in de 19e eeuw werden herontdekt. De mooiste hier gevonden smaragden zitten volgens overlevering in de schat van de Turkse sultans of in de Iraanse schat. Tijdens het Romeinse Rijk was een smaragd mijn in het Habach-dal in Oostenrijk bekend. Tegenwoordig worden smaragden gewonnen in Colombia, Brazilië, de VS en in Rusland. Tevens zijn in Afrika en Azië een aantal belangrijke vindplaatsen.